Złoto inwestycyjne a złoto dewizowe – czym się różnią i co warto wiedzieć?

Złoto od wieków pełni funkcję nośnika wartości, a dziś coraz częściej stanowi również narzędzie dywersyfikacji portfela inwestycyjnego. W obrocie gospodarczym funkcjonują dwa pojęcia – złoto inwestycyjne oraz złoto dewizowe – które bywają stosowane zamiennie, choć w rzeczywistości różnią się pod względem definicji prawnej i funkcji. Co warto wiedzieć na ten temat?

Definicje – co oznaczają te pojęcia?

Złoto inwestycyjne to kategoria określona wprost w polskim i unijnym prawie podatkowym. Zgodnie z ustawą o VAT (art. 121 ust. 1), obejmuje ono:

• sztabki i złote płytki o próbie co najmniej 995,
• monety złote o próbie co najmniej 900, wybite po 1800 roku, będące prawnym środkiem płatniczym w kraju pochodzenia i sprzedawane po cenie nie wyższej niż 80% powyżej wartości rynkowej złota zawartego w monecie.

Z kolei złoto dewizowe to termin pochodzący z Prawa dewizowego (ustawa z 2002 r.). Obejmuje ono złoto w formie monet, sztabek lub tzw. złomu złota (czyli kruszcu, który nie spełnia kryteriów złota inwestycyjnego, np. biżuterii). Obejmuje ono złoto o każdej próbie (czystości) – bez względu na to, czy kruszec należy do osób mieszkających w Polsce, czy z zagranicy. Z punktu widzenia prawa złoto dewizowe traktowane jest jak waluta obca lub jej ekwiwalent, dlatego podlega kontroli – głównie w kwestii przepływów pieniędzy i handlu zagranicznego (zgłoszenia celne, limity).

Regulacje dotyczące złota dewizowego wchodzą w grę tylko wtedy, gdy metal bierze udział w transakcjach międzynarodowych, takich jak import, eksport lub handel z zagranicą.

Złoto dewizowe a inwestycyjne – najważniejsze różnice

Status prawny i opodatkowanie

Złoto inwestycyjne ma precyzyjną definicję i może być sprzedawane z zastosowaniem zwolnienia z VAT. Dotyczy to wyłącznie określonych form i parametrów – złotych sztabek lub monet bulionowych, które spełniają określone kryteria (wspomniane we wcześniejszej części artykułu).

Złoto dewizowe to pojęcie szersze – obejmuje wszystkie formy fizycznego złota znajdującego się w obrocie międzynarodowym. Może to być zarówno złoto inwestycyjne, jak i złoto kolekcjonerskie, złom, biżuteria czy złote półprodukty.

Ważna różnica polega również na tym, że nie każde złoto dewizowe kwalifikuje się jako złoto inwestycyjne – a zatem nie każde podlega preferencyjnemu opodatkowaniu.

Przeznaczenie

Złoto inwestycyjne służy głównie jako instrument finansowy – forma zabezpieczenia kapitału, narzędzie dywersyfikacji portfela lub środek przechowania jego realnej wartości w czasie. Jest kupowane z myślą o zachowaniu wartości w długim okresie, niekiedy jako alternatywa dla lokat bankowych lub obligacji.

Przeczytaj więcej: Czy warto inwestować w złoto?

Złoto dewizowe może pełnić funkcję inwestycyjną, ale również użytkową lub kolekcjonerską. Może być składnikiem eksportu lub importu, służyć jako środek płatniczy w rozliczeniach zagranicznych lub też element rozliczeń między podmiotami gospodarczymi.

Obrót i kontrola

Obrót złotem inwestycyjnym podlega przepisom ustawy o VAT i wymaga spełnienia określonych kryteriów formalnych, szczególnie przy imporcie i sprzedaży.

Przeczytaj więcej: Sprzedaż złota a podatki

Złoto dewizowe, z racji swojego statusu, podlega również przepisom Prawa dewizowego i kontroli NBP w zakresie obrotu z zagranicą. Oznacza to konieczność zgłoszeń przy przewozie większych ilości złota przez granicę.

Przeczytaj więcej: Przewóz złota przez granicę – co trzeba wiedzieć?

Złoto inwestycyjne – jakie formy są dostępne?

W praktyce złoto inwestycyjne to głównie:

• Sztabki złota o masie od 0,5 g do 1 kg – bardzo zróżnicowana grupa produktów, najlepiej wybierać sztabki producentów akredytowanych przez LBMA.
• Złote monety bulionowe – znane przykłady to Krugerrand, Britannia, Filharmonik Wiedeński, Australijski Kangur czy Kanadyjski Liść Klonowy.

Inwestorzy powinni zwracać uwagę na źródło zakupu – dealerzy metali szlachetnych oferują produkty zgodne z normami międzynarodowymi i stosują programy ochrony kupującego.

Warto wiedzieć, że fizyczne złoto inwestycyjne ma przede wszystkim chronić wartość pieniądza w czasie, niekoniecznie przynosić szybki zysk. Dla osób planujących obrót międzynarodowy lub zakup złota z zagranicy ważna może się okazać znajomość przepisów dewizowych – zwłaszcza przy większych transakcjach.